Verloren : 10 miljoen euro

09/11/2010

Met een bijkomende dotatie van 10 miljoen euro wil de Brusselse regering de gemeenten aanmoedigen om inspanningen te leveren voor de realisatie van openbare woningen van sociale aard op hun grondgebied en om een specifieke overeenkomst te sluiten met het gewest.

De BBRoW vreest echter dat het gekozen mechanisme is te simplistisch en tot niets zal dienen en zeker niet de gemeenten met een te klein aanbod zal aansporen.

Sinds 19 juli 2007 geeft het Brusselse Gewest een jaarlijkse bijkomende dotatie van 30 miljoen euro aan de Brusselse gemeenten die zich engageren om een beheersplan te respecteren met het doel hun budgettaire situatie te verbeteren. De gewestelijke subsidie kan worden gebruikt om het tekorten te verminderen, om de schuld te verminderen of om hun pensioenfonds te spijzen.
Het regeerakkoord 2009-2014 bepaalt dat de 3e schijf van deze dotatie zal dienen om de tekorten van de gemeenten te compenseren die investeren om de norm van 15% openbare woningen van sociale aard te realiseren, in het kader van een overeenkomst.
De 3e schijf die overeenkomt met 10 miljoen euro werd tot nu toe verdeeld volgens de criteria van de Algemene Dotatie aan de gemeenten. Bij die criteria zijn : het aantal inwoners, het aantal inwoners per hectare, het gemiddeld inkomen, de onroerende voorheffing, het aantal leerlingen, het aantal werklozen, het aantal werknemers en de oppervlakte van de gemeente die is opgenomen in de perimeter voor versterkte ontwikkeling van de huisvesting.
Via deze jaarlijkse tranche van 10 miljoen euro wil de Brusselse regering dus de gemeenten aanmoedigen om inspanningen te leveren om op hun grondgebied meer openbare woningen van sociale aard te realiseren en om met de regering een specifieke overeenkomst te sluiten.
Je kan je de vraag stellen of 10 miljoen euro voldoende is om de gemeenten effectief hiervan te overtuigen. Die 10 miljoen zijn immers geen bijkomende middelen voor de dotatie, maar wel een herverdeling van het bestaande budget op basis van nieuwe criteria. Een cijfer ter verduidelijking : de 15%-norm houdt in dat tegen 2020 ten minste 20.000 openbare woningen van sociale aard moeten worden gecreëerd. Dat komt dus neer op een tussenkomst van 500 euro per woning per jaar. Maar, zoals Minister-President Charles Picqué het zei in het Brusselse parlement,’alle beetjes helpen’.
Eind september 2009, omdat de nieuwe regering nog geen nieuwe criteria had kunnen vastleggen, besliste Minister-Voorzitter Charles Picqué dat de gemeenten in hun budget 2010 de helft van het bedrag van 2009 konden inschrijven. Eind maart 2010 heeft de Brusselse regering aan de gemeenten de kandidatuuroproep verstuurd voor de bijkomende dotatie van 30 miljoen euro voor de periode 2010-2012.
Eind augustus 2010 heeft de Brusselse regering in eerste lezing het ontwerp van besluit goedgekeurd waarmee ze de 3e schijf van de bijkomende dotatie over de gemeenten verdeelt. In de commissie huisvesting van 26 oktober 2010 heeft de Staatssecretaris voor Huisvesting Christos Doulkeridis aangekondigd dat ‘de criteria die voor de periode 2010-2012 op het vlak van wonen zijn weerhouden, het lokale park van ‘omkaderde’ woningen en het niet-lokale park van ‘omkaderde’ woningen betreft. Pas voor de periode 2013-2015 zullen we het mechanisme aanpassen zodat een deel van de subsidie werkelijk een aanmoediging zal zijn om de gemeenten te betrekken bij de 15%-norm.
Met andere woorden, de 3e tranche van 10 miljoen euro zal de komende drie jaar worden verdeeld over alle gemeenten die beroep doen op de aanvullende dotatie, en dat op basis van het bestaande woningpark, zelfs wanneer ze de 15%-norm al bereiken.
Dit komt niet overeen met de verklaring in het regeerakkoord. De regering heeft – omwille van de tijdsdruk – voor een simplistische oplossing gekozen. De BBRoW betreurt deze gang van zaken.
In de eerste plaats omdat het de eerste drie jaar voor de gemeenten niet eens meer nodig is om een specifieke overeenkomst te sluiten met het Gewest in het kader van de 15%-norm om te kunnen genieten van de 3e tranche van de aanvullende dotatie.
In de tweede plaats omdat het criterium van het bestaande woningpark die gemeenten beloont waar nu al veel openbare woningen voorkomen en dus onvoldoende aanmoedigend werkt voor die gemeenten waar het percentage openbare woningen van sociale aard heel laag is. Terwijl het juist de prioriteit zou zijn om gemeenten zoals Oudergem, Elsene, Ukkel, St Pieters Woluwe te motiveren om meer openbare woningen van sociale aard te realiseren. De vraag is ook of die gemeenten wel beroep (willen) doen op de aanvullende dotatie en of dit instrument wel het beste ‘vehikel’ is.
Ten derde maakt men geen enkel onderscheid in het type woning. Qua inkomstenverlies en kosten voor de gemeente is er toch een verschil tussen sociale woningen of woningen in beheer van een sociaal verhuurkantoor en de middelgrote of geconventioneerde woningen van de gemeente.
Ten vierde brengt men zelfs leegstaande en ongezonde of onveilige woningen in rekening. Dit is niet meteen een aansporing voor de gemeenten om dit aan te pakken.
De BBRoW houdt vast aan de verklaring van het regeerakkoord en stelt voor om de 10 miljoen euro exclusief te verdelen over die gemeenten die een overeenkomst sluiten met het Gewest waarin beiden zich tot concrete doelstellingen engageren, waarbij ondermeer :
-  Een minimaal streefcijfer van bijkomende openbare woningen voor een publiek met lage inkomens
-  Een engagement om via de gemeentelijke huurtoelage een maximaal aantal van de gemeentewoningen te socialiseren
-  De aanpak van leegstaande en ongezonde gemeentewoningen
-  Een engagement om het openbaar beheersrecht toe te passen, om in te tekenen op de gewestsubsidies voor aankoop en renovatie van leegstaande of ongezonde privéwoningen
-  Een engagement om de sociale verhuurkantoren op gemeentelijk vlak te promoten.

Indien dat niet meer mogelijk is voor de periode 2010-2012, dan moeten nu al de voorbereidingen starten om dit zeker voor de periode 2013-2015 in orde te brengen. Het feit dat in 2012 de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, zal de zaken er in de toekomst niet gemakkelijker op maken.