Een meer sociale ruimtelijke ordening (Gewestelijk memorandum)

16/12/2013

In een context waar op een beperkt territorium de terreinen voor woningbouw alsmaar schaarser worden is het belangrijk om niet zomaar overal woningen neer te planten, maar heeft het Gewest een globale visie op de ruimtelijke ordening nodig. En laat dat nu juist al jaren ontbreken.

Het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest staat de komende jaren voor grote uitdagingen op het vlak van wonen. Niet alleen moet het ervoor zorgen dat het huidige woningpark kwalitatief en betaalbaar wordt voor de gezinnen die nu al in Brussel wonen, maar het zal ook antwoorden moeten kunnen bieden op de bevolkingsgroei met zo’n 90.000 personen tegen 2020. Die bevolkingstoename zal, naast de aanpak van de leegstand en via renovatieprogramma’s, moeten worden opgevangen door de realisatie van nieuwe woningen.

In een context waar op een beperkt territorium de terreinen voor woningbouw alsmaar schaarser worden is het belangrijk om niet zomaar overal woningen neer te planten, maar heeft het Gewest een globale visie op de ruimtelijke ordening nodig. En laat dat nu juist al jaren ontbreken.

Onder het mom van hoogdringendheid heeft de Brusselse regering in maart 2013 het Demografische Bestemmingsplan goedgekeurd. In dat beperkte Plan wordt de mogelijkheid gecreëerd om (meer) woningen te realiseren in niet-woongebieden en in een aantal gebieden van gewestelijk belang. Het grote gebrek van het Demografische Bestemmingsplan is dat het geen globale visie bevat op de stedenbouwkundige ontwikkeling van het volledige Gewest en dat het niet bepaalt voor welk doelpubliek de woningen moeten gerealiseerd worden en dus geen antwoord biedt op onze eis voor meer betaalbare woningen.

De globale visie op de stedenbouwkundige ontwikkeling van Brussel op langere termijn en in al zijn aspecten (huisvesting, economie, bewerkstelliging, mobiliteit, leefmilieu, …) zouden we moeten terugvinden in het Duurzame Gewestelijk Ontwikkelingsplan. Door eerst het Demografisch Bestemmingsplan goed te keuren heeft de regering die logica omgekeerd en gekozen voor een beperkte planning.
Pas in september 2013 heeft de regering een ontwerp van nieuw Gewestelijk Ontwikkelingsplan goedgekeurd. Maar een openbaar onderzoek over dit plan dat alle actoren (bewoners, verenigingen, belangengroepen, …) de kans moet geven om zich een opinie te vormen over het plan zal er niet meer komen voor de verkiezingen van mei 2014.

Ons voorstel :

- We pleiten voor de goedkeuring van een Duurzaam Gewestelijk Ontwikkelingsplan, met openbaar onderzoek, waarin de Regering haar stedenbouwkundige visie vastlegt op ontwikkeling van deze stad op middellange termijn. Wij verwachten van dit Gewestelijke Bestemmingsplan dat de prioritaire keuze gaat naar de realisatie van woningen van sociale aard.

Samen met het Demografische Bestemmingsplan heeft de Regering ook een hervorming van de stedenbouwkundige lasten goedgekeurd. Met de stedenbouwkundige lasten kan de overheid die een vergunning uitreikt voor een project aan de projectontwikkelaar bepaalde lasten opleggen die ten goede zouden moeten komen aan de ontwikkeling van de buurt, zoals betere wegen, openbare ruimte, woningen.

In de hervormde stedenbouwkundige lasten is voorzien dat het gewest of de gemeenten die de bouwvergunning moeten uitreiken de mogelijkheid hebben (opgelet niet de verplichting) om 15% geconventioneerde woningen op te leggen (woningen van sociale aard of middelgrote woningen). De projectontwikkelaar kan er echter ook voor kiezen om die ‘last’ af te kopen door het storten van een vergoeding, die volgens ons veel te laag is.

Onze voorstellen :

- We vragen een nieuwe hervorming van het systeem van stedenbouwkundige lasten zodat de projectontwikkelaar wordt verplicht om 15% geconventioneerde woningen e realiseren ofwel een vergoeding te betalen die overeenkomt met de bouwkost van die woningen en dat ten voordele van de openbare vastgoedoperatoren.

- We vragen bovendien de invoering van een meerwaardetaks voor de terreinen die door een bestemmingswijziging veel meer waard zijn geworden. Voor ons is het logisch dat wie voordeel heeft van de meerwaarde hierop een belasting betaalt die ervoor zorgt dat een deel van die meerwaarde bij de gemeenschap terechtkomt.