Baromètre du logement - Bilan de la législature 2009-2014 – Het openbaar woningbestand uitbreiden en een nieuw evenwicht brengen in de gewestelijke spreiding van sociale en openbare woningen

16/04/2014

Van de 6 voorziene maatregelen zijn er:

0 Niet begonnen
2 Opgegeven
0 Aangekondigd
2 In project
1 Bezig
1 Voltooid

In dit hoofdstuk vinden we een maatregel terug waarvan de BBRoW veel verwachtte, namelijk het doel om tegen 2020 in iedere Brusselse gemeente te streven naar 15% openbare woningen van sociale aard.

Volgens de BBRoW moest de 15%-norm strikt worden geïnterpreteerd. Enkel de sociale woningen van de openbare vastgoedmaatschappijen, de huurwoningen van sociale aard van gemeenten en OCMW’s [1] , de huurwoningen van de sociale verhuurkantoren en van het Brusselse Woningfonds moesten hiervoor in aanmerking worden genomen.

De regering heeft echter een veel ruimere interpretatie gegeven aan de 15%-norm. Zij telde de sociale woningen, alle huurwoningen van de gemeenten en de OCMW’s, woningen in beheer bij de sociale verhuurkantoren, de huurwoningen van het Woningfonds, maar ook de woningen die werden aangekocht met behulp van een lening van het Woningfonds en de middelgrote woningen van Citydev. Met andere woorden, de regering telt alle woningen die worden beheerd of worden geproduceerd door de overheid of met steun van de overheid, zelfs wanneer ze onbetaalbaar zijn voor de Brusselaars met een laag inkomen. Omdat de armoede in Brussel nog altijd toeneemt, vindt de BBRoW het jammer dat de gezinnen met een laag inkomen niet het absolute doelpubliek zijn van de 15%-norm.

Een tweede ontgoocheling is dat de 15%-norm en de interpretatie van de regering geen wettelijke kracht heeft, zodat ook de gemeenten niet verplicht kunnen worden om hier werk van te maken. Terwijl de regering toch de Brusselse Huisvestingscode of het ontwerp van Duurzaam Gewestelijk Ontwikkelingsplan heeft goedgekeurd, heeft ze de 15%-norm niet met een officiële definitie opgenomen in deze teksten. [2]

Maar in het ontwerp van D-GBP wordt enkel gesproken van “de productie van 42.000 woningen (zowel privé als openbaar) tegen 2020 (of 6.000 woningen per jaar), waarvan zo’n 20% zou moeten gebouwd worden door de openbare sector.” Het D-GBP zegt echter niets over de verdeling van de woningen over de gemeenten.

Om de 15%-norm te realiseren, had de regering zich ook geëngageerd om met de gemeenten woonovereenkomsten af te sluiten, waarin op concrete wijze zou worden opgenomen welk type woningen in de gemeente zouden moeten gerealiseerd worden en welke middelen het gewest hiervoor vrijmaakte. In november 2013 heeft de gemeente Molenbeek als eerste gemeente een dergelijke overeenkomst afgesloten. Ondanks deze ene overeenkomst blijft de conclusie dat het Gewest geen reglementair en dwingend kader heeft kunnen goedkeuren om alle Brusselse gemeenten aan te zetten te streven naar het doel van 15%.

Een belangrijke maatregel die we hier moeten signaleren en die niet direct te maken heeft met de verhoging van het aantal openbare woningen, is de toewijzing van die openbare woningen. Het regeerakkoord voorzag hiervoor de oprichting van een onafhankelijke toewijzingscommissie in iedere gemeente. Maar de nieuwe Huisvestingcode, goedgekeurd in juli 2013, gaat veel verder en voorziet ook meer transparantie en rechtvaardigheid in de toewijzing van de openbare woningen. De bedoeling is om de openbare woningen socialer te maken door te verbieden inschrijving te weigeren omwille van de woonplaats of inkomens van de kandidaat-huurder en door de mogelijkheid om de gemeentelijke huurtoelage te gebruiken ook verplicht te afficheren. Om ervoor te zorgen dat de nieuwe regels van de Huisvestingscode worden gevolgd, heeft het kabinet van Staatssecretaris Doulkeridis een type-toewijzingsreglement opgesteld voor iedere openbare huisvestingsactor en de sociale verhuurkantoren.

Met de BBRoW zijn we tevreden met dit initiatief, maar dat is niet het geval bij sommige gemeenten of OCMW’s die niet akkoord gaan met de teksten van de Huisvestingscode. [3]

Opmerkingen

[1Met andere woorden de woningen die worden verhuurd aan gezinnen met een inkomen niet hoger dan 20% van de inkomensvoorwaarden voor een sociale woning.

[2Volgens het regeerakkoord zou het ‘Duurzame GPB ‘moeten waken over een evenwichtiger verdeling van de sociale en openbare woningen over het ganse Brusselse grondgebied’.

[3Het OCMW van Brussel-Stad en de gemeente St Lambrechts Woluwe zijn bij het Grondwettelijk Hof in beroep gegaan tegen de Brusselse Huisvestingscode.