De woonbarometer - Balans van de legislatuur 2009-2014 – Hulp bij de aankoop van woningen en steun aan nieuwe woonformules

16/04/2014

Van de 7 voorziene maatregelen zijn er:

0 Niet begonnen
2 Opgegeven
0 Aangekondigd
0 In project
0 Bezig
5 Voltooid

Voor de laatste maatregelen uit het regeerakkoord moeten we erkennen dat de regering de nodige inspanningen heeft geleverd en dat de meeste doelstellingen die ze zich had gesteld zijn gerealiseerd. Vijf van de 7 voorziene maatregelen zijn tot een goed einde gebracht.

De legislatuur eindigt met een belangrijke beslissing van de regering : de goedkeuring van de Alliantie Wonen, waarmee de bouw van 6.720 woningen wordt voorzien, waaronder 1.120 koopwoningen voor de gezinnen met een laag inkomen (1000 woningen door het Woningfonds en 120 door Community Land Trust Brussel) en 1.000 middelgrote koopwoningen bij Citydev. Met 30% koopwoningen heeft de regering effectief uiting gegeven aan haar wil om eigendomsverwerving te blijven ondersteunen.

Wat betekent dat concreet voor de twee belangrijkste operatoren inzake eigendomsverwerving in Brussel ?

Het Brusselse Woningfonds

Het Woningfonds wordt, zoals we reeds in hoofdstuk 5 hebben vermeld, sterk ondersteund door de regering. Ieder jaar verleent het Woningfonds minstens 1.000 voordelige hypothecaire leningen. Daarbij richt het Woningfonds zich op 2 doelpublieken : de gezinnen met een inkomen onder de 42.000 euro netto belastbaar (+ 5.000 euro per persoon ten laste) en sinds 2011 de jonge gezinnen (- 35 jaar) met inkomens onder de 52.000 euro netto (+ 5.000 euro per persoon ten laste. Op twee jaar tijd is het succes van de laatste formule, de zogenaamde ‘Boosterleningen’ sterk toegenomen ; ze maken nu al de helft uit van de toegekende leningen.

Maar de middelen van het Woningfonds zijn niet onbeperkt. De gunstige voorwaarden voor de Boosterlening heeft het Woningfonds gedwongen om de voorwaarden voor de andere type lening iets te verstrengen, wat eigenlijk onrechtvaardig is. Daarom pleit de BBRoW ervoor om aan iedereen dezelfde gunstige voorwaarden te geven en het inkomensplafond te beperken tot 42.000 euro netto belastbaar (+ 5.000 euro per persoon ten laste).

De regering heeft het Woningfonds ook opgedragen om de komende jaren 1.000 bijkomende koopwoningen zelf te realiseren via de formule ‘bouw/renovatie-verkoop’. Die koopwoningen zijn bestemd voor gezinnen met een inkomen gelijk aan de inkomensvoorwaarden voor een sociale woning. De 1000 woningen zijn een zeer ambitieuze doelstelling die ver boven de huidige productiecapaciteit van het Woningfonds ligt [1] , wellicht daarom ook werd er ook geen einddatum voorzien.

Citydev

Voor Citydev zijn een aantal belangrijke wijzigingen opgenomen in de beheerovereenkomst en het subsidiebesluit eind 2013 goedgekeurd. De termijn om een woning opnieuw vrij te mogen verkopen verhoogt van 10 naar 20 jaar. Tijdens die periode mag de woning wel worden verkocht aan gezinnen die ook aan de inkomensvoorwaarden beantwoorden en tegen een geplafonneerde prijs. Om die manier wordt terecht vermeden dat woningen die sterk worden gesubsidieerd door de overheid te snel worden verkocht en de oorspronkelijke koper veel winst opleveren. Er is echter geen systeem voorzien om na de periode van 20 jaar een deel van de meerwaarde te recupereren.

Het Brusselse Woningfonds en Citydev blijken efficiënte operatoren te zijn voor het woonbeleid dat deze regering uittekent. Aan de beide werd ook gevraagd om alternatieve formules te onderzoeken en uit te proberen (erfpacht, verkoop van woningen zonder verkoop van grond, …). Het Woningfonds heeft op dat vlak al verschillende pilootprojecten voor gezinnen met lage inkomens op touw gezet.

Het loont ook de moeite om ook andere initiatieven op het vlak van eigendomsverwerving te vermelden. De Community Land Trust werd tijdens deze legislatuur in Brussel opgestart. De vereniging geniet van een belangrijke subsidie en heeft als taak gekregen om op 4 jaar tijd 120 koopwoningen te realiseren. CLT Brussel is een effectieve operator geworden die zijn plaats de komende jaren zal opeisen.

De regering heeft samen met het Woningfonds ook onderzocht of het mogelijk was een verzekering tegen inkomensverlies voor eigenaars in te voeren. Deze maatregel stond niet in het regeerakkoord, maar werd na overleg toch niet ingevoerd, omwille van onvoldoende budgettaire middelen en andere prioriteiten.

De komende jaren zal het Brusselse Gewest over nieuwe bevoegdheden beschikken, waaronder de fiscale aftrek voor hypothecaire leningen (de zogenaamde woonbonus). Samen met de registratierechten zal het Gewest de steun voor aankoop van de gezinswoning nog beter kunnen oriënteren. De BBRoW rekent erop dat die steun meer gericht zal worden op gezinnen met een laag en gematigd inkomen.

Tenslotte moeten we nog vermelden dat deze regering en in het bijzonder de Staatssecretaris voor Huisvesting de nieuwe woonvormen heeft ondersteund. De nieuwe Brusselse Huisvestingscode erkent het solidair wonen, het intergenerationeel wonen, de Communtiy Land Trust Brussel en de solidaire spaargroepen. Op die manier werden woonvormen die vooral door de verenigingen werden geïnitieerd ook erkend en ondersteund.

Opmerkingen

[1Op 31 december 2012 had het Woningfonds 308 woningen volgens de formule BRV opgestart.