Rassemblement Bruxellois pour le Droit à l’Habitat
Brusselse Bond voor het Recht op Wonen

Blijf af van de sociale huisvesting !

Begin 2026 kwam het nieuws: de Brusselse regering heeft besloten een deel van haar sociale woningbestand te verkopen. Alleen al de aankondiging dat alle nieuwe bouwprojecten zouden worden opgeschort, betekende een ware ramp voor de Brusselaars in precaire situaties, omdat hiermee de toekomst van de sociale huisvesting voor generaties lang op het spel werd gezet. Het verkopen van reeds verworven woningen graaft het graf van de sociale huisvesting nog dieper: een aberratie tegen de achtergrond van een acute huisvestingscrisis in Brussel. 

Toegang tot huisvesting in Brussel 

  • Brussel telt ongeveer 41.000 sociale woningen, wat neerkomt op minder dan 7 % van het woningbestand. 
  • Een derde van de Brusselse bevolking leeft onder de armoedegrens, en de helft voldoet aan de toelatingscriteria voor sociale huisvesting. 
  • Bijna 60.000 huishoudens staan op de wachtlijst, soms al meer dan 15 jaar. De gemiddelde wachttijd bedraagt 11 jaar. 
  • 54 % van de huishoudens is gedwongen om op de particuliere huurwoningmarkt te zoeken, die steeds minder toegankelijk wordt. Zo besteden de 20 % van de Brusselaars met de laagste inkomens meer dan de helft van hun inkomen aan huisvesting. Voor deze mensen blijft er slechts 13 € per persoon per dag over om de overige uitgaven te dekken. 
  • Toch eisen heel wat verhuurders en makelaars van huurders dat ze minstens drie keer hun huur verdienen – een uitsluitende praktijk die onlangs door de Raad van State is bekrachtigd. Uiteindelijk worden de minstbedeelden op alle vlakken buitengesloten.  

Over hoeveel woningen hebben we het? 

Tot nu toe zou het verlies als gevolg van de doorverkoop neerkomen op ongeveer 700 woningen: twee gebouwen in Sint-Lambrechts-Woluwe en Schaarbeek die bestemd waren voor toekomstige herbestemmingen, evenals een deel van de nieuwe woningen die in 2026 zullen worden opgeleverd (tussen de 300 en 450 woningen, afhankelijk van de bron). En dan hebben we het nog niet eens over de verkopen die deze cijfers ongetwijfeld nog verder zullen doen stijgen. 

En niet alleen in de sociale huisvesting worden verkopen overwogen: dezelfde logica is ook aan het werk in de gemeenten, waar openbare woningen vaak zonder voorwaarden worden verkocht, en met de goedkeuring van de gewestregering die geacht wordt toezicht te houden op de verkoop van openbaar patrimonium. 

Waarom moeten we de sociale huisvesting verdedigen? 

In tegenstelling tot huisvestingssteun of huursubsidies, die uiteindelijk de prijzen op de particuliere markt opdrijven zonder het onderliggende probleem op te lossen, biedt sociale huisvesting huurprijzen die worden berekend op basis van het inkomen van de huurders. Zo garandeert het duurzame woonstabiliteit, een onmisbare voorwaarde voor sociale integratie, het onderwijs van kinderen, gezondheid en waardigheid. In een stad als Brussel, waar de druk op de vastgoedmarkt structureel is en steeds toeneemt, betekent het realiseren van sociale woningen dat woningen duurzaam aan speculatie worden onttrokken en dat wordt bevestigd dat huisvesting een recht is, geen handelswaar. 

Het bezuinigingsbeleid dat door de Brusselse regering is ingezet, zal de ontwikkeling van sociale woningen de komende jaren lamleggen. We zullen opnieuw tien jaar aan ontwikkeling verliezen, terwijl de vraag naar sociale woningen exponentieel stijgt. Erger nog: de beschikbare voorraad zal afnemen ten gunste van de particuliere markt. Ervaringen uit het verleden tonen aan: de staat komt op de lange termijn altijd als verliezer uit de bus wanneer hij afstand doet van zijn openbaar patrimonium. Verkopen zonder voorwaarden heeft een sociale kost. Over een paar jaar zullen we ongetwijfeld spijt hebben van dit enorme financiële verlies. 

Betaalbare huisvesting: een politieke prioriteit? 

Het argument dat voor deze verkopen wordt aangevoerd, is budgettair: de kas van het gewest is leeg, de exploitanten zitten in de schulden en het bouwen, onderhouden en renoveren van sociale woningen kost veel geld. Maar het gaat vooral om een ongekende politieke keuze. 

Dit besluit komt op een moment dat men net de vruchten begon te plukken van het proactieve beleid van de opeenvolgende huisvestingsplannen sinds 2005. Tussen 2005 en 2018 (13 jaar) heeft de BGHM 1627 woningen in gebruik genomen. Tussen 2019 en 2025 (6 jaar) zijn 2.129 woningen opgeleverd, en voor 2026 worden er 776 woningen verwacht. Dit recordcijfer is vooral te danken aan eerdere keuzes die pas na vele jaren hun vruchten hebben afgeworpen, want voor de toekomst is er geen sprake meer van subsidiëring van nieuwe projecten, ook al zijn de huisvestingsplannen nog niet volledig afgerond. 

 Bovendien blijft de sociale huisvesting kampen met slecht beheer, maar ook met een tekort aan middelen. Dit blijkt uit het zeer grote aantal leegstaande sociale woningen, deels in renovatie of in afwachting van een grondige renovatie (68%) en deels leegstaand (32%), dat wil zeggen in afwachting van herverhuur. De terugkerende schandalen rond het bestuur (waarvan de meest recente rond de Anderlechtse Haard) ondermijnen ook sterk het vertrouwen van het grote publiek in de sociale huisvesting: het is ronduit onaanvaardbaar dat sociale huisvesting wordt misbruikt voor persoonlijke en politieke doeleinden. We blijven dit essentiële instrument in de strijd tegen armoede krachtig verdedigen. 

Onze eisen 

  • Onmiddellijke stopzetting van de verkoop van het vastgoed van de BGHM. 
  • Een transparant publiek debat over het beheer van het openbaar vastgoed. 
  • Een ambitieuze uitbreiding van de bouw van sociale woningen. 
  • Volledige transparantie over de recente vermoedens van wanbestuur die een deel van de Brusselse sociale huisvesting treffen 
  • Een transparant beheer van het huidige woningbestand, waarbij de sociale huurders worden betrokken. 

De campagne "Blijf af van de sociale huisvesting"

Blijf van de sociale woningen af“ is een campagne tegen de verkoop van sociale woningen die in juni 2026 werd gelanceerd door de BBRoW, de Fébul, Bonnevie, SAAMO, ABVV-Brussel, de Equipes populaires en IEB. Ongeveer veertig verenigingen hebben ook onze open brief aan de Brusselse regering ondertekend. 

Een eerste actie vindt plaats op 24 juni om 14.30 uur aan de Koninklijke Sint-Mariakerk. Alle informatie vind je hier: https://fb.me/e/9JkvCj5Tw. Er volgen nog meer acties. Blijf op de hoogte via onze Instagram-pagina of schrijf je in voor onze nieuwsbrief.